Menu Zamknij
ZostanWdomu gis_gov_pl
previous arrow
next arrow
Slider

historia miasta

Nazwa miasta „Oświęcim” to polska nazwa miejscowości o 800-letnim rodowodzie. Nazwa ta w kolejności określała: osadę, gród kasztelański, miasto o pełnych prawach miejskich, stolicę odrębnego księstwa, siedzibę starostów królewskich oraz władz powiatowych.

Oto najważniejsze fakty z historii naszego miasta:

    ok. 1179r. – przekazanie kasztelanii oświęcimskiej przez Kazimierza Sprawiedliwego, księcia krakowskiego, na rzecz swojego bratanka Mieszka Plątonogiego, księcia opolskiego i pana na Raciborzu. (Oderwanie tej kasztelanii od ziemi krakowskiej nie spowodowało istotnych zmian w statusie prawno-kościelnym tych terenów, gdyż aż do roku 1821 ziemia ta przynależała nadal do diecezji krakowskiej).

    ok. 1272r. – w okresie rządów Władysława I, księcia opolskiego, Oświęcim otrzymał prawa miejskie na wzór dolnośląskiego Lwówka (Prawo lwóweckie było jednym z polskich odmian prawa magdebruskiego). Został również w tym czasie wydany przywilej na wójtostwo miasta Oświęcimia.

    ok. 1281r. – W wyniku podziału księstwa opolskiego, ziemia oświęcimska weszła w skład, powstałego z tego podziału, księstwa cieszyńskiego.

    3. 09.1291r.  – Oświęcim otrzymał potwierdzenie posiadanych już praw miejskich rozszerzonych teraz dodatkowo o nowy przywilej sądowniczy i gospodarczy.

    1312 – 1317r. – z podziału księstwa cieszyńskiego powstało – niezależne ani od Polski, ani od Czech – nowe księstwo oświęcimskie ze stolicą w Oświęcimiu, którego samodzielnym władcą został książę Władysław.

24.02.1327r.
– książę Jan zwany Scholastykiem złożył hołd poddańczy Janowi Luksemburczykowi, królowi czeskiemu. Był to akt o doniosłej konsekwencji, gdyż uzależniał księstwo na przeszło sto lat od wpływów Korony Czeskiej.

19.01.1445r.  – nastąpił podział księstwa oświęcimskiego na: księstwo oświęcimskie, zatorskie i toszeckie. Władcą księstwa oświęcimskiego został książę Jan IV.

21.02.1457r. – książę Jan IV sprzedał królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi księstwo oświęcimskie i tym samym księstwo to wraz z Oświęcimiem połączone zostało osobą króla z Koroną Polską.

25.02.1564r. – na sejmie warszawskim król Zygmunt August wydał przywilej inkorporacyjny uznający ziemie księstwa oświęcimskiego i księstwa zatorskiego (wykupionego w 1494r. przez króla Jana Olbrachta) za część składową Korony Polskiej. Od chwili pełnej inkorporacji, księstwa te administracyjnie weszły w skład województwa krakowskiego, jako powiat śląski, przy równoczesnym zachowaniu swoich tytułów księstw. Językiem urzędowym został język polski. Największą plagą miasta były pożary, a w połowie XVII wieku, okres wojen szwedzkich zapoczątkował upadek gospodarczy Oświęcimia.

1772r. – w wyniku pierwszego rozbioru Polski, Oświęcim wraz z całą ziemią oświęcimską i zatorską znalazł się w granicach zaboru austriackiego, jako część tzw. Galicji.

1793r. – cesarz austriacki Franciszek II potwierdził Oświęcimiowi wszystkie otrzymane od poprzednich władców przywileje, rozszerzając je o prawo do 12 jarmarków rocznie, a ponadto nadał mu tytuł miasta municypalnego oraz nowy herb.

II poł. XIX w. – Oświęcim staje się ważnym węzłem kolejowym, ponieważ zbiegły się tu w tym czasie trzy linie kolei żelaznej.

23.08.1863r. – miał miejsce groźny w skutkach pożar. Pastwą płomieni padło 2/3 miasta, w tym budynek ratusza, górna część kościoła parafialnego i dwie synagogi.

1872 – 1875r. – budowa nowego ratusza miejskiego.

1874r. – powołano do życia – za przykładem Krakowa – Ochotniczą Straż Pożarną.

23.06.1881r. kolejny duży pożar. Spłonęła część kościoła parafialnego, plebania, wikarówka, budynek szkolny i szpitalny oraz przeszło 50 zabudowań.

01.07.1910r.  – powołano do życia starostwo oświęcimskie z siedzibą w Oświęcimiu.

1915 – 1916r. – pierwszy rok nowo powstałego gimnazjum w Oświęcimiu.

1917 – 1918
– na tzw. „Łazach” na Zasolu powstało nowe osiedle określane jako „Barakowe”, „Nowe Miasto”; lub „Oświęcim III”,

3.11.1918r. – polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie powołała , dla powiatu oświęcimskiego, Powiatowy Komitet Komisji Likwidacyjnej (pierwszy zalążek cywilnych, oficjalnych władz polskich na terenie powiatu oświęcimskiego).

2.08.1919r.– w skład województwa krakowskiego wśród 24 powiatów politycznych znalazł się powiat oświęcimski (bez Kęt).

25.08.1919r.– w Oświęcimiu został powołany do życia Komitet Niesienia Pomocy Górnoślązakom.

30.12.1920r.
– Powołano do życia w Oświęcimiu Powiatowy Komitet Plebiscytowy.

26.10.1924r
. – uroczyste oddanie do eksploatacji żelbetowego mostu na rzece Sole, usytuowanego pod oświęcimskim zamkiem.

1929 – 1932r. – Oświęcim był siedzibą samorządowych władz powiatowych. Z dniem 1 kwietnia 1932r. powiat oświęcimski został zlikwidowany; część jego obszaru (ziemia zatorska) powróciła do powiatu wadowickiego, a pozostały teren znalazł się w granicach powiatu bialskiego.

3 – 4.09.1939r. – bitwa pod Rajskiem (około 5 km od miasta) – ostatni akord walk granicznych prowadzonych w obronie Śląska przez Armię Kraków.

4.09.1939r – wycofujące się z terenu Oświęcimia i okolic Wojsko Polskie wysadziło w powietrze most na rzece Sole łączący lewo i prawobrzeżną część miasta.

1939r.– część województwa krakowskiego min. powiat bialski z miastami: Biała, Kęty, Oświęcim i Wilamowice, włączono do Rzeszy Niemieckiej.

14.06.1940r.– do założonego przez Niemców Konzentrationslager Auschwitz, przybył pierwszy transport Polaków – więźniów politycznych. Zapoczątkowało to wielką tragedię ludzką jaka miała się rozegrać na ziemi oświęcimskiej.

1940 – 1944r. – okupant przeprowadził wiele akcji przesiedleńczych i wysiedleńczych z okolicznych miejscowości. Wolne po wysiedleniu miejsca zajęli osadnicy niemieccy i Volksdeutsche.

1940 – 1944r. – trwała przebudowa rynku i ulic w centrum miasta.

1941 – 1942r. – powstał obóz w Brzezince (KL Auschwitz II – Birkenau), obóz w Monowicach /KL Auschwitz III – Monowitz) i kilka podobozów oświęcimskich.

1941 – 1944r. – budowa Zakładów I.G. Farben w Dworach koło Oświęcimia. Dały one początek obecnej Firmie Chemicznej „DWORY” S.A. (jeszcze do niedawna Zakładom Chemicznym „Oświęcim” S.A.)

19.01.1945r. – został wyprowadzony z obozu ostatni pieszy transport ewakuacyjny więźniów.

1945r.- w ostatniej fazie likwidacji obozu esesmani wysadzili w powietrze komory gazowe i krematoria znajdujące się w Brzezince oraz podpalili baraki, w których przechowywali mienie po zamordowanych. Ponadto ewakuacją objęto będące w budowie wyżej wymienione zakłady.

26.01.1945r.– oswobodzenie obozu.

27.01.1945r. – wkroczenie wojsk radzieckich do Oświęcimia.

31.1.1945r.- przybyła do Oświęcimia ekipa przedstawicieli polskiego Głównego Urzędu Naftowego, który z ramienia władz polskich objął w posiadanie byłe zakłady I.G. Farben w Dworach koło Oświęcimia.

1945r. – teren zakładów chemicznych przyjęty uprzednio przez władzę polskie, zajmowały wojska radzieckie. W tym okresie radzieckie grupy techniczne, traktując te zakłady jako zdobycz wojenna, rozpoczęły demontaż i wywóz na wschód urządzeń technicznych. Ponowne objecie tych zakładów przez władze polskie nastąpiło z dniem 31 sierpnia 1945roku

2.7.1947r.- na terenie byłego obozu zagłady (KL Auschwitz – Birkenau) utworzone zostało Państwowe Muzeum Oświęcim-Brzezinka.

1.1.1951r.– utworzono powiat oświęcimski z siedzibą w Oświęcimiu. W skład powiatu weszły 4 miasta i 6 gmin zbiorowych.

16.4.1967r.– odsłonięto w Brzezince na terenie byłego obozu KL Auschwitz – Birkenau Międzynarodowy Pomnik Ofiar Faszyzmu.

1.6.1975
r.- został wprowadzony nowy podział administracyjny kraju. W wyniku tej zmiany, w skład nowo powstałego wtedy województwa bielskiego wszedł m.in. dotychczasowy powiat oświęcimski (bez miasta Brzeszcze i gminy Jawiszowice).

15.3.1979r.– w miejsce istniejącego od stycznia 1974r. stanowiska Naczelnika Miasta, Prezes Rady Ministrów zatwierdził dla Oświęcimia stanowisko Prezydenta Miasta Oświęcimia.

7.6.1979r.- wizyta papieża – Polaka Jana Pawła II na terenie byłego obozu zagłady KL Auschwitz – Birkenau.

1979r. – UNESCO wpisało Państwowe Muzeum w Oświęcimiu – Brzezince na Listę Dziedzictwa Światowego.

27.1.1985r. – miasto zostało odznaczone orderem Krzyża Grunwaldu II klasy.

  1985r. – I Festiwal Filmów Amatorskich p.n. „Kochać człowieka” odbywający się cyklicznie co dwa lata, do dnia dzisiejszego.

31.5.1988r. – oddano do eksploatacji żelbetowy most na rzece Sole w Oświęcimiu, noszący nazwę „Jagielloński”.

1992r.- odbyły się prezentacje światowych zespołów folklorystycznych w ramach Tygodnia Kultury Beskidzkiej i do dnia dzisiejszego miasto bierze udział w tej cyklicznej imprezie.

1996r. – opracowanie dla miasta Oświęcimia „Oświęcimskiego Strategicznego Programu Rządowego” związanego z istnieniem na tym terenie Państwowego Muzeum Oświęcim – Brzezinka.

1.1.1999r. – został wprowadzony nowy podział administracyjny kraju, w wyniku którego uległy likwidacji urzędy rejonowe a powstały powiaty. W wyniku tej reorganizacji w Oświęcimiu została stworzona siedziba powiatu, obejmującego gminy: Zator, Kety, Oświęcim, Chełmek, Przeciszów, Osiek, Brzeszcze oraz Polanka Wielka.

Źródło: www.web.um.oswiecim.pl

previous arrow
next arrow
Slider
#ZostańWDomu bezpieczeństwo bezpieczne drogi biznesOswiecim edukacja Gmina oswiecim infoOswiecim.pl info oświęcim JesteśmyOTWARCI koronawirus koronawirus malopolska koronawirus oswiecim koronowirus koronowirus malopolska koronowirus oswiecim kultura on line kultura oswiecim kupuję lokalnie kwarantanna malopolska.pl oswiecim Polecane Firmy Oświęcim policja policja oświęcim powiat oswiecim SARS-Cov-2 urząd wojewódzki wspierajLokalne zdrowie zdrowie oswiecim